Obróbka meteorytów

  Meteoryty występują w naturze jako okazy całkowite oraz fragmenty. W tym artykule chciałbym opisać moje doświadczenia związane z obróbką meteorytów.

  Na rynku meteorytowym spotyka się okazy w postaci:

Czyszczenie i konserwacja…

  Pracę z meteorytami należy zacząć od oczyszczenia np. przy pomocy szczotki. Należy uważać na skorupę obtopieniową jeżeli występuje aby jej nie zniszczyć. Wszelkie ślady tłuszczu należy usunąć izopropanolem, którym szybko paruje. W przypadku meteorytów żelaznych dodatkowo należy usunąć rdzę a na końcu zakonserwować. Do usuwania rdzy doskonale nadaje się środek WD40. Zardzewiały meteoryt należy umieścić w woreczku foliowym, zalać preparatem WD40 i pozostawić na kilka dni. W przypadku gdy meteoryt pokryty jest znaczną ilością rdzy można zastosować metodę elektro-chemiczną (elektrolizę). Jest to jednak metoda wymagająca więcej pracy i przygotowań. Zainteresowanych odsyłam do zasobów Internetu ponieważ sam tej metody jeszcze nie stosowałem. Do konserwacji meteorytów można również użyć środka WD40 lub Ballistol nakładając cienką warstwę na powierzchnię okazu. W ten sposób oczyszczone i zakonserwowane meteoryty mogą poczekać aż przyjdzie nam chęć na ich dalszą obróbkę.

Przecinanie…

  W celu uzyskania piętek oraz płytek niezbędne są dodatkowe narzędzia w postaci piły oraz szlifierki. Opcjonalnie można zastosować na końcu polerowanie. Do przecinania meteorytów najlepiej stosować urządzenia, których nie trzeba trzymać w ręku. Nie uda się bowiem przeciąć meteorytu trzymając w jednej ręce piłę a w drugiej meteoryt. Bardzo dobrze sprawują się tu stojaki pozwalające zamocować stosunkowo tanie piły kątowe.

  Do przecinania meteorytów kamiennych stosuje się tarcze diamentowe. Dla meteorytów żelaznych używane są tarcze innych rodzajów lecz tutaj należy uważać, ponieważ niektóre tarcze działają na tej zasadzie, że podgrzewają materiał do temperatury bliskiej temperaturze topnienia (meteoryt staje się czerwony a później biały podczas cięcia) i wyrzucają materiał. W ten sposób meteoryt żelazny zostanie przecięty ale wysoka temperatura sprawi, że cenna struktura krystaliczna zostanie zniszczona i po późniejszym trawieniu meteoryt będzie nieatrakcyjny. Przecinając meteoryty zawsze pożądanym jest zastosowanie chłodzenia przecinanego elementu np. wodą. Również większość pił diamentowych wymaga cięcia na mokro. Nie należy bać się traktowania meteorytów zwykłą wodą ponieważ zawsze można go skutecznie wysuszyć np. umieszczając go w pojemniku z żelem krzemionkowym. Jeżeli chodzi o wodę destylowaną to po kontakcie z meteorytem i tak przestaje być ona destylowana więc stosujmy zwykłą wodę.

Szlifowanie…

  Do szlifowania meteorytów kamiennych używa się kamieni szlifierskich i tarcz diamentowych. Meteoryty żelazne szlifowane są zazwyczaj stosując papier ścierny. Im większa powierzchnia, która podlega obróbce tym czas jej obróbki będzie dłuższy dlatego też ręczna obróbka jest możliwa tylko dla bardzo małych okazów. W przypadku większych okazów jedynym wyjściem jest zastosowanie elektrycznych urządzeń do szlifowania, które przyspieszają cały proces. Kamienie, tarcze oraz papiery mają różną ziarnistość. Szlifując należy rozpocząć od niskiej ziarnistości, aby szybko usunąć grube zarysowania, stopniowo przechodząc do coraz wyższych ziarnistości tak, aby kolejne szlifowanie usuwało rysy z poprzedniego. Trzeba być świadomym, że stosując papier ścierny jego ziarnistość rośnie w miarę szlifowania – nazywa się to tępieniem papieru. Fakt ten można wykorzystać (zwłaszcza przy szlifowaniu przy pomocy urządzenia elektrycznego) w ten sposób, że szlifowanie rozpoczyna się od papieru o niskiej ziarnistości, szlifując wciąż tę samą powierzchnię ziarnistość papieru stopniowo rośnie więc powierzchnia staje się coraz bardziej gładka. Jeżeli papier ścierny, który używamy ma zbyt niską ziarnistość można go przytępić nacierając go kredą. Również od czasu do czasu kamień, tarczę oraz papier należy przetrzeć aby zapobiec zabijaniu się co ma wpływ na wynik szlifowania.

  W celu uzyskania płytek cienkich (preparatów do oglądania pod mikroskopem) niezbędny jest już specjalistyczny sprzęt. Cienki plasterek meteorytu kamiennego nakleja się specjalnym klejem na szkiełko mikroskopowe a następnie szlifuje do uzyskania grubości rzędu tysięcznych milimetra, wówczas minerały stają się przezroczyste. Płytki cienkie wspaniale wyglądają pod mikroskopem przy zastosowaniu dwóch skrzyżowanych filtrów polaryzacyjnych. Filtr taki można wykonać własnoręcznie i podziwiać mieniące się różnymi barwami minerały meteorytu, ale o tym przy innej okazji.

Polerowanie…

  Po szlifowaniu, jeżeli chcemy uzyskać jeszcze gładszą powierzchnię, można zastosować polerowanie. Stosuje się tu pasty polerskie (w tym również diamentowe do meteorytów kamiennych) o różnych ziarnistościach, które nakłada się z reguły na tarcze filcowe. Również najlepiej jest tu zastosować urządzenia elektryczne, które znacznie przyspieszają proces.

Trawienie…

c.d.n.

Tomasz Stawarz, meteoryty.sklepna5.pl